Zaskórniki otwarte i zamknięte – jak się ich skutecznie pozbyć?

Utrzymanie gładkiej cery staje się nie lada wyzwaniem, gdy pory (ujścia gruczołów łojowych) zostają zablokowane przez nadmiar sebum. Poznanie różnych rodzajów zaskórników ułatwia dobranie skutecznych metod działania. Należy przy tym pamiętać, że codzienna pielęgnacja odgrywa kluczową rolę w ograniczaniu powstawania nowych wągrów. Wyjaśniamy, jak pozbyć się niedoskonałości z twarzy i odzyskać pewność siebie.

Czym są zaskórniki otwarte?

Zaskórniki otwarte są nieinflamacyjnymi, czyli wolnymi od stanów zapalnych, zmianami, które powstają w obrębie mieszka włosowego. Pojawiają się wówczas, gdy dochodzi do nadmiernej produkcji sebum i zaburzeń rogowacenia w obrębie ujścia gruczołu łojowego. Złuszczający się naskórek nie oddziela się prawidłowo, przez co zatyka światło porów skóry, tworząc czop keratynowo-łojowy. Ten znajduje się przy powierzchni naskórka, dlatego oddziałuje na niego powietrze atmosferyczne, co prowadzi do utleniania substancji tłuszczowych. W rezultacie powstają czarne punkty wielkości główki od szpilki w obrębie nosa, czoła i brody (strefy T).

Pojawianie się zaskórników otwartych o ciemnym zabarwieniu nie wynika zatem z brudu, lecz utleniania lipidów i melaniny. Struktura czopu keratynowo-łojowego pozostaje otwarta, a widoczne ujścia mieszków włosowych ulegają stopniowemu poszerzaniu. Tego rodzaju zmiany zwykle nie bolą, ale negatywnie wpływają na teksturę i odbiór wizualny skóry. Warto nadmienić, że w przypadku zaskórników otwartych stan zapalny pojawia się dopiero po nadkażeniu bakteryjnym, dlatego wczesne rozpoznanie pozwala temu zapobiec.

Zaskórniki najczęściej występują w strefach zasobnych w gruczoły łojowe – powstają m.in. na czole, gdzie produkcja sebum bywa nasilona. Nos z licznymi i szerokimi ujściami mieszków włosowych stanowi inną często spotykaną lokalizację. U wielu osób zmiany pozostają widoczne także na brodzie.

Jak wyglądają zaskórniki zamknięte?

Zaskórniki zamknięte również mają charakter niezapalny i powstają w obrębie mieszka włosowego. W porach skóry sebum łączy się z martwym naskórkiem, tworząc mikrokorek. Zatyka on ujście gruczołów łojowych i uniemożliwia zawartości wydostanie się na powierzchnię. W związku z tym, że w przypadku zaskórników zamkniętych czop keratynowo-łojowy pozostaje pod skórą i nie ma kontaktu z powietrzem, nie dochodzi do utlenienia lipidów. Sprawia to, że zmiany skórne mają postać jasnych lub cielistych grudek o gładkiej powierzchni i dość znacznie różnią się od czarnych punkcików na nosie czy brodzie.

Przyczyną powstawania zaskórników zamkniętych jest nadmierna synteza sebum, której towarzyszą zaburzenia rogowacenia. Taka kombinacja sprzyja zatkaniu ujść porów skórnych. Niedoskonałości pojawiają się zarówno w strefie T (czoło, nos, broda), jak i na policzkach. Zaskórniki zamknięte nie utleniają się, dlatego zachowują jasny kolor i przypominają małe, podskórne grudki.

Zaskórniki zamknięte są małe i płaskie, dlatego nie widać ich gołym okiem. Dopiero pod odpowiednim kątem padania światła można zauważyć, że skóra posiada nierówną, lekko ziarnistą fakturę. Do wyeksponowania zmian często dochodzi przy nakładaniu kosmetyków do makijażu o połyskującym wykończeniu. Rozświetlacz na bazie miki bezwzględnie podkreśla wszelkie niedoskonałości cery.

Zaskórniki – przyczyny powstawania niedoskonałości na twarzy

Zaskórniki powstają wtedy, gdy zostaje zaburzona równowaga między złuszczaniem a wydzielaniem łoju. Nadmierna produkcja sebum sprzyja zaleganiu treści w obrębie mieszka włosowego. Jednocześnie martwe komórki naskórka nie oddzielają się prawidłowo od powierzchni skóry, przez co łączą się z łojem, tworząc gęsty czop. Powstała masa zaczyna zatykać ujście mieszka włosowego i rozszerzać por skóry, dlatego cera prezentuje się nieestetycznie. W opisanych warunkach mogą powstawać zaskórniki zamknięte i otwarte.

Zaskórniki często mają podłoże hormonalne – zaburzenia endokrynologiczne nasilają bowiem aktywność gruczołów łojowych. Przy zbyt wysokim stężeniu androgenów obserwuje się większą produkcję sebum – do takiej sytuacji na ogół dochodzi w okresie dojrzewania.

Czy istnieje zależność między zaskórnikami a cerą tłustą? Tak, na skórze z tendencją do łojotoku częściej pojawiają się zmiany niezapalne. Rozszerzone ujścia mieszków włosowych ułatwiają bowiem gromadzenie łoju i złuszczonych komórek martwego naskórka. W rezultacie powstaje środowisko, które może przyczyniać się do powstawania zaskórników.

Nieprawidłowe rogowacenie sprawia, że warstwa rogowa staje się pogrubiona i lepka. Taki naskórek wolniej się odnawia, co utrudnia naturalne oczyszczanie porów. Z kolei zablokowane mieszki włosowe tworzą warunki, które sprzyjają rozwojowi bakterii beztlenowych. Choć zaskórniki początkowo nie bolą, z czasem może rozwinąć się w nich wtórny stan zapalny. Do takich sytuacji dochodzi, gdy ściana mieszka włosowego pęka pod naporem zalegającej treści. Wówczas niegroźne zaskórniki mogą przekształcić się w bolesne wykwity trądzikowe.

Nie bez znaczenia pozostaje też codzienny styl życia, który wpływa na funkcjonowanie skóry. Dieta o wysokim indeksie glikemicznym zwiększa wydzielanie sebum, a przewlekły stres oddziałuje na gospodarkę hormonalną, nasilając pracę gruczołów łojowych. Nieodpowiednia pielęgnacja, która opiera się na kosmetykach o ciężkich formułach, może dodatkowo zatykać ujścia mieszków włosowych. Jak widać, różne czynniki środowiskowe wspólnie przyczyniają się do powstawania zaskórników.

Jak pozbyć się zaskórników? Skuteczne kosmetyki na zaskórniki

Skuteczna pielęgnacja cery skłonnej do zaskórników rozpoczyna się od delikatnego oczyszczania twarzy. Należy stosować preparaty myjące, które usuwają nadmiar sebum i zanieczyszczenia z powierzchni skóry. Regularne, a zarazem łagodne oczyszczanie pomaga odblokować pory i ograniczyć formowanie się grudek. Jest to podstawowy sposób na zaskórniki, który przygotowuje cerę na kolejne etapy pielęgnacji.

Jak skutecznie pozbyć się zaskórników, unikając przy tym podrażnień i powstawania blizn? Najlepiej sięgając po kosmetyki, których składniki aktywne potrafią złuszczać martwy naskórek i regulować rogowacenie. Na szczególną uwagę zasługuje kwas salicylowy, który łatwo przenika w głąb porów, gdzie rozpuszcza zalegające sebum. Jednocześnie pomaga usunąć martwy naskórek, który sprzyja tworzeniu się czopów rogowych. Kwas salicylowy działa szczególnie skutecznie w przypadku zaskórników otwartych – zawiera go m.in. żel punktowy na trądzik Pharmaceris T Medi Acne.

Z kolei kosmetyki do cery tłustej, które zawierają kwas glikolowy, wygładzają naskórek i przyspieszają odnowę komórkową. Ich regularne stosowanie ogranicza powstawanie nowych zaskórników i wykwitów trądzikowych. Kwas glikolowy wchodzi m.in. w skład kremu złuszczającego Alantan dermoline.

W leczeniu zaskórników, którym nie towarzyszą zmiany zapalne, miejscowo wykorzystuje się retinoidy. Pochodne witaminy A normalizują keratynizację, przez co zapobiegają zablokowaniu porów skóry.

W aptece znajdziesz też kosmetyki na zaskórniki zamknięte z kwasem azelainowym – wspomniana substancja działa przeciwbakteryjnie i redukuje nadmierne wydzielanie łoju. Co ważne, można ją stosować przy współistniejącym trądziku różowatym. Nic dziwnego, że omawiany składnik czynny wchodzi w skład wielu kremów na zaskórniki, w tym Acne-Derm.

Zwróć również uwagę na produkty do zadań specjalnych, takie jak L`biotica głęboko oczyszczające plastry na nos z węglem drzewnym.

Cera z tendencją do zaskórników potrzebuje także równowagi hydrolipidowej – należy pamiętać, że zbyt agresywne kuracje mogą nasilać wydzielanie sebum. W związku z tym zaleca się stosowanie lekkich kosmetyków o właściwościach nawilżających. Składniki, takie jak mocznik w niskim stężeniu i niacynamid, wspierają regenerację naskórka. Dobrze dobrane formuły preparatów łagodzą podrażnienia i poprawiają komfort codziennego stosowania. Jest to niezwykle istotne, bo regularna pielęgnacja skóry ogranicza powstawanie nowych zaskórników.

Zaskórniki – leczenie dermatologiczne. Kiedy jest potrzebne?

Nie każda zmiana skórna wymaga natychmiastowej wizyty u specjalisty. Należy skorzystać z konsultacji dermatologicznej, kiedy liczba zaskórników na twarzy wyraźnie wzrasta. Do lekarza warto udać się także wówczas, gdy zmiany przejdą w bolesny stan zapalny. Niestety, por skóry zablokowany przez nadmiar sebum sprzyja namnażaniu bakterii w obrębie mieszków włosowych.

Dermatolog dobiera terapię, uwzględniając przy tym nasilenie i rodzaj zmian skórnych. Na ogół kurację rozpoczyna od włączenia leków stosowanych miejscowo, które wykazują działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Preparaty z klindamycyną (antybiotykiem) ograniczają rozwój drobnoustrojów w obrębie porów skóry.

Z kolei nadtlenek benzoilu pomaga oczyścić ujście gruczołów łojowych i zredukować liczebność bakterii beztlenowych. Można go znaleźć m.in. w żelu Benzacne, który jest dostępny bez recepty.  Kwas azelainowy natomiast normalizuje rogowacenie i wspiera odnowę komórkową – jednocześnie pomaga złuszczać naskórek.

Szczególnej uwagi wymagają głębokie zaskórniki zamknięte, których nie da się usunąć w warunkach domowych. Można się ich pozbyć dzięki profesjonalnym zabiegom wykonywanym w gabinecie dermatologa. Tych zmian nie wolno lekceważyć, gdyż często długo utrzymują się pod skórą i sprzyjają powstawaniu stanów zapalnych.

W cięższych przypadkach, gdy zaskórniki przechodzą w liczne wykwity trądzikowe, rozważa się leczenie ogólne z użyciem izotretynoiny. Wspomniany lek silnie hamuje aktywność gruczołów łojowych i ogranicza produkcję sebum. Zmniejsza także rogowacenie, przez co nie dochodzi do zatykania ujść mieszków włosowych. Izotretynoina w dłuższej perspektywie zmniejsza liczbę nowych zmian i wygładza strukturę skóry.

Jak usunąć zaskórniki? FAQ

Czym się różnią zaskórniki otwarte od zamkniętych?

Zaskórniki otwarte są widoczne jako ciemne punkty na powierzchni skóry, ponieważ mają kontakt z powietrzem, przez co zalegająca treść rogowo-łojowa ulega utlenieniu. Z kolei zaskórniki zamknięte znajdują się pod naskórkiem, gdzie tworzą jasne i drobne grudki, bo nie dociera do nich tlen atmosferyczny.

Czy retinol działa na zaskórniki?

Tak, bo reguluje odnowę komórkową i wspiera prawidłowe złuszczanie naskórka. Warto zatem stosować kosmetyki z retinolem, bo pomagają odbudować ujścia mieszków włosowych. Zawarta w nich substancja aktywna stopniowo oczyszcza skórę i zmniejsza liczbę nowych zmian.

Jak usunąć wągry z ucha dziecka?

Nie należy samodzielnie wyciskać wągrów z ucha dziecka, lecz postawić na delikatną pielęgnację i obserwację. W razie nasilenia zmian warto skonsultować się z pediatrą lub dermatologiem, który oceni, czy zaskórniki wymagają dodatkowego leczenia.

Co nasila zaskórniki otwarte na nosie?

Nadmierne wydzielanie sebum sprzyja gromadzeniu treści łojowej w porach, a niewłaściwa pielęgnacja przy użyciu ciężkich kosmetyków może dodatkowo pogarszać stan skóry. Poza tym brak regularnego oczyszczania sprzyja zaleganiu zanieczyszczeń, które dają się we znaki jako czarne punkciki na nosie.

Czy można wyciskać zaskórniki?

Samodzielne wyciskanie zaskórników może uszkodzić skórę i przyczynić się do jej nadkażenia. Poza tym nieprawidłowa pielęgnacja po mechanicznym oczyszczaniu twarzy zwiększa ryzyko powstawania blizn. Z tego względu specjaliści rekomendują kosmetyki oparte na składnikach złuszczających i regulujących rogowacenie.

Jakie są domowe sposoby na zaskórniki?

Podstawą pielęgnacji skóry ze skłonnością do zaskórników jest łagodne mycie i regularne złuszczanie naskórka. Takie podejście ogranicza nadmierną produkcję sebum. Należy uzupełnić je o lekkie kremy nawilżające, które wspierają równowagę hydrolipidową.

Bibliografia

• Dréno, B., 2017, What is new in the pathophysiology of acne, an overview, Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 31 Suppl 5:8–12, doi:10.1111/jdv.14374.
• Harper, J.C., Thiboutot, D.M., 2003, Pathogenesis of acne: recent research advances, Advances in Dermatology, 19:1–10.
• Jeremy, A.H.T., Holland, D.B., Roberts, S.G., Thomson, K.F., Cunliffe, W.J., 2003, Inflammatory events are involved in acne lesion initiation, Journal of Investigative Dermatology, 121(1):20–27, doi:10.1046/j.1523-1747.2003.12321.x.
• Smith, R.N., Mann, N.J., Braue, A., Mäkeläinen, H., Varigos, G.A., 2007, A low-glycemic-load diet improves symptoms in acne vulgaris patients: a randomized controlled trial, American Journal of Clinical Nutrition, 86(1):107–115, doi:10.1093/ajcn/86.1.107.
• Strauss, J.S., Krowchuk, D.P., Leyden, J.J., Lucky, A.W., Shalita, A.R., Siegfried, E.C., Thiboutot, D.M., Van Voorhees, A.S., Beutner, K.A., Sieck, C.K., Bhushan, R., 2007, Guidelines of care for acne vulgaris management, Journal of the American Academy of Dermatology, 56(4):651–663, doi:10.1016/j.jaad.20