Jak leczyć opryszczkę i szybko się jej pozbyć?

Wirus opryszczki (HSV), gdy raz wniknie do organizmu, pozostaje w nim do końca życia. Przez większość czasu może być uśpiony w zwojach nerwowych, ale przy spadku odporności często o sobie przypomina. Odpowiednio dobrane leczenie opryszczki łagodzi objawy i skraca czas gojenia. Przedstawiamy sprawdzone metody, które opierają się na starannie przebadanych substancjach aktywnych.

Przyczyny opryszczki – wirusy HSV-1 i HSV-2

Herpes simplex virus (HSV) powoduje opryszczkę – należy on do wirusów z rodziny Herpesviridae. Oznacza to, że wykazuje zdolność do trwałego przebywania w organizmie. Po pierwotnym kontakcie wirus opryszczki pospolitej nie zostaje usunięty przez układ odpornościowy. Przechodzi w stan latencji i zachowuje aktywność biologiczną, choć nie daje żadnych charakterystycznych objawów.

Wirusem opryszczki pospolitej można zakazić się przez bezpośredni kontakt ze zmianami skórnymi. Do transmisji dochodzi także poprzez ślinę, mikrourazy skóry i błon śluzowych. Wirusem Herpes można zakazić się podczas pocałunku, kontaktów intymnych lub używania wspólnych przedmiotów. Niestety, do transmisji tego patogenu dochodzi nawet wówczas, gdy nie widać żadnych pęcherzyków.

Zakażenie wirusem opryszczki trwa przez całe życie, choć ten może nie dawać żadnych objawów przez długi czas. Dzieje się tak zwłaszcza przy sprawnym układzie odpornościowym. Wirus HSV przemieszcza się wzdłuż nerwów czuciowych do zwojów nerwowych – najczęściej można go spotkać w zwojach trójdzielnych lub krzyżowych. Tam pozostaje uśpiony, od czasu do czasu reaktywując się klinicznie i dając o sobie znać poprzez wykwit „zimna”.

Spadek odporności umożliwia namnażanie i reaktywację tego patogenu. Czynnikiem wyzwalającym objawy kliniczne są stres, infekcja, promieniowanie UV lub wiatr. Duże znaczenie mają także uszkodzenia skóry i nagłe zmiany temperatury. W fazie aktywnej może dojść do powiększenia węzłów chłonnych i pojawienia się objawów ogólnych.

Wyróżnia się wirusa opryszczki wargowej (HSV-1), który wywołuje zmiany w obrębie ust i w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Wirus opryszczki narządów płciowych (HSV-2) rozprzestrzenia się podczas kontaktów płciowych.

Wirus Herpes simplex, a dokładniej HSV-2, może sprzyjać transformacji nowotworowej szyjki macicy. Zależność ta wymaga jednak potwierdzenia w dalszych badaniach.

Jaki wirus wywołuje opryszczkę na ustach, a który odpowiada za opryszczkę narządów płciowych?

Za opryszczkę wargową najczęściej odpowiada wirus HSV-1, natomiast zmiany w obrębie narządów płciowych zwykle wywołuje wirus HSV-2. Oba patogeny należą do rodziny Herpesviridae i różnią się preferowanym miejscem zakażenia. Gdy już do niego dojdzie, pozostają w organizmie przez całe życie.

Do zakażenia wirusem HSV-1 dochodzi głównie poprzez kontakt bezpośredni, czyli ekspozycję na ślinę lub zmiany skórne. W ten sposób wirus opryszczki wargowej przenosi się między domownikami. Co ciekawe, podczas aktywnej infekcji można wykonać makijaż ust, ponieważ ponowne użycie szminki po ustąpieniu objawów nie zwiększa ryzyka pojawienia się kolejnego pęcherzyka. Wynika to z faktu, że patogen, który powoduje opryszczkę wargową, jest stale obecny w organizmie osoby zakażonej. Uaktywnia się tylko w okresach osłabienia odporności.

Opryszczka narządów płciowych przenosi się głównie podczas kontaktów seksualnych. Za zakażenie odpowiada przede wszystkim wirus HSV-2.  Do transmisji patogenu może dojść także przy braku widocznych objawów. Wprawdzie prezerwatywa zmniejsza ryzyko infekcji, ale nie chroni całkowicie. Wirus znajduje się bowiem na skórze także poza obszarem jej działania.

Wirus opryszczki w sposób szczególny zagraża kobietom w ciąży, ponieważ pierwotne zakażenie może prowadzić do transmisji wertykalnej. W praktyce zwiększa to ryzyko ciężkiego zakażenia ogólnoustrojowego u noworodka. W związku z tym bardzo ważne są szybka diagnostyka i włączenie odpowiedniego leczenia u matki.

Opryszczka wargowa – objawy, po których można ją rozpoznać

Objawy opryszczki często dają o sobie znać, zanim pojawi się widoczna zmiana. Obejmują między innymi mrowienie ust, pieczenie i napięcie skóry. Czasem dołącza do nich lekki ból i uczucie miejscowego dyskomfortu. Gdy tego typu objawy pojawiają się, należy działać, ponieważ wcześnie wdrożone leczenie ogranicza rozwój infekcji.

Na tym etapie warto wprowadzić leczenie przeciwwirusowe. Zazwyczaj stosuje się acyklowir w postaci preparatów doustnych i miejscowych. Tabletki, np. Hascovir Control, skracają czas trwania infekcji. Maści, takie jak Zovirax, hamują namnażanie HSV-1 w obrębie skóry. Zdarza się, że szybko podjęta interwencja zapobiega pełnemu wykwitowi.

Gdy jednak infekcja się rozwinie, występują objawy typowe dla fazy aktywnej. Na ustach tworzy się bolesny pęcherzyk, który wypełnia treść surowicza. Towarzyszą mu miejscowe zapalenie i zaczerwienienie. Po pęknięciu powstają zaś nadżerki i owrzodzenia. Są to klasyczne objawy opryszczki wargowej.

Pojawienie się zmian skórnych często wywołuje świąd, który skłania do mechanicznego drapania. Nie jest to jednak dobre rozwiązanie, gdyż zwiększa ryzyko wtórnego zakażenia bakteryjnego. Poza tym może sprzyjać powstawaniu trwałych blizn, których później trudno się pozbyć. Nadkażenie bakteryjne opryszczki wymaga leczenia miejscowego przy użyciu antybiotyku. W sprzedaży znajdują się maści bez recepty, takie jak Tribiotic.

Opryszczka – leczenie oparte na sprawdzonych substancjach aktywnych

Wiele osób zastanawia się, jak szybko wyleczyć opryszczkę i jest to zrozumiałe, ponieważ zmiany skórne powodują wyraźny dyskomfort i napięcie emocjonalne. Pęcherzyk, który pojawił się w widocznym miejscu, rodzi skrępowanie zwłaszcza wśród ludzi mających bezpośredni kontakt z klientem. Zdarza się, że ze względu na swoją lokalizację i rozmiar utrudnia jedzenie, mówienie czy codzienną mimikę.

Niestety, nie istnieje metoda, która pozwoliłaby całkowicie i trwale wyeliminować wirusa opryszczki z organizmu. Patogen pozostaje w fazie latencji przez całe życie. Można jednak skutecznie skrócić czas infekcji – odpowiednio dobrane leczenie ogranicza nasilenie dolegliwości. Zmniejsza też ryzyko powikłań i wtórnych nadkażeń bakteryjnych, które wymagają leczenia przy użyciu antybiotyków.

Podstawą leczenia opryszczki są leki przeciwwirusowe, które na ogół zawierają acyklowir jako substancję czynną. Stosuje się także pencyklowir o zbliżonym mechanizmie działania. Oba składniki aktywne hamują replikację wirusa w komórkach, dlatego odpowiadają za łagodzenie objawów opryszczki.

Leczenie może opierać się na preparatach do stosowania miejscowego lub tabletkach przyjmowanych doustnie. Wybór zależy od nasilenia objawów i częstości nawrotów opryszczki. Zarówno tabletki, jak i maści można kupić bez recepty.

Maść na opryszczkę – co zawiera?

Maści stanowią podstawę leczenia opryszczki wargowej. Działają bezpośrednio w miejscu aktywnej infekcji, przez co nie obciążają całego organizm w przypadku pojawienia się skutków ubocznych. Uchodzą za rozwiązanie bezpieczne i dobrze tolerowane – świetnie sprawdzą się zwłaszcza przy pierwszych objawach opryszczki.

Szybko wdrożone leczenie miejscowe opryszczki przyspiesza regenerację naskórka i sprawia, że zmiany zaczynają się szybciej goić. Ogranicza zatem czas utrzymywania się strupów i bólu. Dzięki szybkiemu wdrożeniu maści na opryszczkę maleje ryzyko wtórnego nadkażenia bakteryjnego, przy czym kluczowe znaczenie ma regularna aplikacja preparatu.

Większość maści na opryszczkę zawiera acyklowir jako substancję aktywną. Wspomniane preparaty mają status leków OTC, czyli bez recepty – w naszej aptece dostępne są: Hascovir pro, Ziaja Aciclovir i krem Zovirax Intensive.

Tabletki na opryszczkę – składniki czynne

Wiele osób pyta, jak szybko pozbyć się opryszczki przy nasilonych objawach infekcji. Pomocną okazują się tabletki z acyklowirem, który hamuje replikację wirusa Herpes. Doustne leki na opryszczkę sprawiają, że zmiany skórne zaczynają się szybciej goić.

Tabletki na opryszczkę stosuje się przy częstych nawrotach i rozległych zmianach. Zaleca się również ich przyjmowanie przy silnym bólu i obniżonej odporności. Leki doustne działają ogólnoustrojowo, a nie tylko miejscowo, dlatego pozwalają ograniczyć czas aktywnej infekcji i liczbę pęcherzyków.

W naszej aptece internetowej dostępne są nowoczesne preparaty doustne na opryszczkę, takie jak Hascovir Control Max i Heviran Comfort Max. Oba preparaty zawierają sprawdzoną substancję czynną – acyklowir.

Jak zapobiegać opryszczce?

Gdy pojawiają się pierwsze objawy opryszczki, warto wdrożyć skuteczne leczenie. Niekiedy pozwala to zapobiec pojawieniu się pęcherzyka na wargach. Z pomocą przychodzą środki na opryszczkę z apteki, które są dostępne bez recepty i zawierają acyklowir. Początek opryszczki, czyli czas, gdy doskwiera wyłącznie pieczenie i mrowienie, bez wyraźnego pęcherzyka, to dobry moment, aby przystąpić do działania. Leki przeciwwirusowe dostępne bez recepty są bowiem niezwykle skuteczne.

Osoby, które chcą zapobiec nawrotom opryszczki, mogą też skonsultować się z lekarzem. Specjalista oceni, jak bardzo poważny jest ich problem. Jeśli uzna to za konieczne, może zalecić profilaktyczne przyjmowanie tabletek na opryszczkę w okresach zwiększonego ryzyka, np. przy spadku odporności. Niekiedy zdarza się, że rekomenduje aplikację maści w celu uniknięcia opryszczki.

Niestety, nie da się usunąć wirusa opryszczki z organizmu – całkowita eradykacja jest niemożliwa ze względu na charakter HSV. Ten wirus przechodzi w stan uśpienia, jednak cały czas pozostaje w zwojach nerwowych i czeka na dogodny moment, w którym dojdzie do obniżenia odporności.

Aby reaktywacja uśpionego wirusa opryszczki nie doszła do skutku, należy wzmocnić układ odpornościowy. Wymaga to kompleksowego podejścia. Przede wszystkim należy zadbać o higienę snu, gdyż to właśnie podczas nocnego odpoczynku zachodzi wiele procesów odpornościowych. Poza tym niezwykle ważna jest zbilansowana dieta. Szczególne znaczenie z punktu widzenia odporności mają witaminy A, C, D oraz żelazo z cynkiem. Przy ich niedoborze wzrasta skłonność do infekcji.

Regularna aktywność fizyczna na świeżym powietrzu także wzmacnia odporność, podobnie jak spożywanie kurkumy i imbiru. W Aptece Puls znajdziesz suplementy z kurkuminą. Poza tym zaleca się unikanie zwiększonej ekspozycji na promienie UV, silny wiatr i gwałtowne zmiany temperatury. Podczas urlopu w ciepłych krajach można profilaktycznie przyjmować tabletki na opryszczkę, jeśli lekarz wyrazi na to zgodę. Dzięki nim słońce nie przyczynia się do uaktywnienia wirusa HSV.

Domowe sposoby na opryszczkę

Domowe metody na opryszczkę nie bez powodu cieszą się dużym zainteresowaniem, ponieważ są pomocne, gdy objawy pojawią się nagle. Sprawdzą się przy ograniczonym dostępie do preparatów aptecznych z acyklowirem. Stosuje się je przy pierwszych oznakach aktywności wirusa HSV. Wspierają leczenie, ale nie zastąpią farmakoterapii o potwierdzonej skuteczności.

Wykwity opryszczki są wyjątkowo uciążliwe w codziennym funkcjonowaniu, gdyż towarzyszą im ból, pieczenie oraz uporczywe swędzenie. Poza tym skóra warg szybko się wysusza i zaczyna pękać, co zwiększa ryzyko wtórnego nadkażenia bakteryjnego. Z tego względu przy zakażeniu wirusem opryszczki zwykłej zaleca się kompleksowe podejście.

Dużą popularnością cieszy się olejek z drzewa herbacianego, który wykazuje aktywność przeciwwirusową. Można stosować go miejscowo bez konieczności rozcieńczania w oleju bazowym. Jest to jedyny olejek eteryczny, który wolno używać w ten sposób, aczkolwiek warto połączyć go z oliwą z oliwek. Solo nierzadko wysusza usta, które i bez niego znajdują się w kiepskiej kondycji. Substancje natłuszczające, nawilżające i odżywcze, które pochodzą z oliwy, przyczyniają się do poprawy stanu naskórka i jego regeneracji. Takie podejście pomaga przyspieszyć proces gojenia.

Często wykorzystuje się także sok z aloesu, który działa kojąco i zmniejsza uczucie pieczenia. Jednocześnie wspiera regenerację naskórka i łagodzi podrażnienia, dlatego zaleca się, aby stosować go kilka razy dziennie. Dobrze sprawdza się jako uzupełnienie innych metod.

Opryszczka – powikłania

Nieleczona opryszczka często powoduje powikłania. Nierzadko podczas aktywnej infekcji wywołanej przez wirusa HSV obserwuje się naruszenie ciągłości naskórka, które wynika z drapania jako odpowiedzi na uporczywe swędzenie. Sprawia to, że do wnętrza uszkodzonej skóry mogą przedostawać się inne patogeny. Gdy dojdzie do nadkażenia bakteryjnego opryszczki, trzeba sięgnąć po maść z antybiotykiem. Niektóre preparaty są dostępne bez recepty.

Gdy mimo ich regularnego stosowania nie następuje poprawa, należy skonsultować się z lekarzem, a nawet wykonać antybiogram. Laboratoryjne badanie wymazu ze zmiany skórnej pozwala zidentyfikować szczep bakterii i dobrać do niego skuteczny antybiotyk.

Kolejnym problemem są owrzodzenia i nadżerki, które powstają po pęknięciu pęcherzyków i przedłużonym stanie zapalnym. Wspomniane zmiany powodują ból i wolniej się regenerują, co zwiększa podatność na wtórne zakażenia i bliznowacenie.

Szczególnie niebezpieczna jest opryszczka narządów płciowych u kobiet ciężarnych. Pierwotne zakażenie u matki może prowadzić do transmisji wirusa na płód – ryzyko wzrasta w trzecim trymestrze ciąży. Sprawia to, że u noworodka może rozwinąć się ciężka postać zakażenia ogólnoustrojowego.

Opryszczka a półpasiec i ospa wietrzna

Opryszczka, półpasiec i ospa wietrzna należą do rodziny herpeswirusów, które wywołują choroby zakaźne. Po pierwotnym zakażeniu pozostają one w organizmie w stanie uśpienia. Ich reaktywacja zależy od odporności i innych czynników, które obciążają ustrój.

Ospa wietrzna stanowi odpowiedź na pierwsze zetknięcie się z wirusem VZV. Wspomniany patogen po latach może ponownie uaktywnić się jako półpasiec. Mechanizm latencji przypomina przebieg zakażenia opryszczką.

W leczeniu półpaśca wykorzystuje się te same substancje przeciwwirusowe co przy opryszczce – głównie acyklowir, który hamuje replikację patogenu i skraca czas aktywnej infekcji. Poza tym za jego sprawą dochodzi do zmniejszenia ryzyka powikłań neurologicznych.

Specyfika wystąpienia opryszczki i jej leczenie – FAQ

Czym najszybciej wyleczyć opryszczkę?

Najszybciej działają leki przeciwwirusowe z acyklowirem, po które można sięgnąć już przy pierwszych objawach. Hamują namnażanie wirusa i skracają czas infekcji. Leczenie miejscowe lub doustne ogranicza ból oraz przyspiesza gojenie zmian.

Czego brakuje, gdy robi się opryszczka?

Nawracająca opryszczka często pojawia się przy osłabieniu odporności. Dochodzi do niego wskutek stresu, przemęczenia i niedoboru snu. Duże znaczenie przypisuje się także niedostatecznej podaży cynku oraz witamin z grupy B.

Czego nie wolno robić przy opryszczce?

Nie należy drapać ani zrywać strupów, ponieważ zwiększa to ryzyko blizn. Niewskazane jest dotykanie zmian i przenoszenie wirusa na inne okolice. Trzeba unikać stosowania w okolicy ust kosmetyków, które zawierają substancje drażniące i alkohol.

Amol na opryszczkę – czy pomaga?

Amol może chwilowo zmniejszać uczucie pieczenia, gdyż ma właściwości chłodzące. Nie wykazuje jednak działania przeciwwirusowego. Stosowanie go na uszkodzoną skórę nasila podrażnienie i opóźnia gojenie zmian.

Blizna po opryszczce – jak jej zapobiec?

Należy powstrzymać się przed drapaniem zmian i szybko sięgnąć po leki z acyklowirem. Skórę trzeba delikatnie nawilżać i chronić przed słońcem. W fazie gojenia zaleca się korzystanie z preparatów, które regenerują naskórek.

Bibliografia:

• Arduino P.G., Porter S.R., 2008, Herpes Simplex Virus Type 1 infection: overview on relevant clinico-pathological features, Journal of Oral Pathology & Medicine, 37(2), 107–121, doi:10.1111/j.1600-0714.2007.00586.x
• Brown Z.A., Wald A., Morrow R.A., Selke S., Zeh J., Corey L., 2003, Effect of serologic status and cesarean delivery on transmission rates of herpes simplex virus from mother to infant, Journal of the American Medical Association, 289(2), 203–209, doi:10.1001/jama.289.2.203
• Carson C.F., Hammer K.A., Riley T.V., 2006, Melaleuca alternifolia (Tea Tree) oil: a review of antimicrobial and other medicinal properties, Clinical Microbiology Reviews, 19(1), 50–62, doi:10.1128/CMR.19.1.50-62.2006
• Fatahzadeh M., Schwartz R.A., 2007, Human herpes simplex virus infections: epidemiology, pathogenesis, symptomatology, diagnosis, and management, Journal of the American Academy of Dermatology, 57(5), 737–763, doi:10.1016/j.jaad.2007.06.027
• Looker K.J., Magaret A.S., May M.T., Turner K.M.E., Vickerman P., Gottlieb S.L., Newman L.M., 2015, Global and regional estimates of prevalent and incident Herpes Simplex Virus Type 1 infections in 2012, PLoS ONE, 10(10), e0140765, doi:10.1371/journal.pone.0140765
• Schalkwijk H.H., Snoeck R., Andrei G., 2022, Acyclovir resistance in herpes simplex viruses: Prevalence and therapeutic alternatives, Biochemical Pharmacology, 206, 115322, doi:10.1016/j.bcp.2022.115322